Ara
  • Esma Baysoy

Beyin - Bağırsak Bağlantısı

Stresli olduğunuz zamanlar bağırsak hareketlerinizde hareketlenme yada hareketsizlik yaşadınız mı? Yada aşırı heyecanlandığınızda bağırsaklarınızdan sesler gelmeye ve sizinle konuşmaya başladıklarını duydunuz mu :)? Bu durumları yaşadıysanız aşağıda yazacağım sebeplerden kaynaklanmış olabilir.



Karanlık ve oksijensiz bir alan düşünün ve içindeki mikropların sayısı 100 trilyondan daha fazla. Burası bağırsaklarımız.


Bağırsak mikroplarının gıdaları, zihinsel - duygusal sağlığı ve önemli beyin fonksiyonlarını etkileşimine aracılık yaptığı beyin-bağırsak bağlantısı üzerinde yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır. Bağırsağımız ile sinir sistemimiz arasındaki arayüzde bulunan bağırsak mikrobiyotası, fiziksel ve zihinsel sağlığımızı yediğimiz ve içtiklerimizle doğrudan ilişkilendiren ve hislerimizle duygularımızı gıdalarımızın işlenmesiyle bağlantılandıran anahtar bir konumdadır. Bağırsaklar her milisaniye besinler ve çevre hakkında bilgi toplar ve bunu 24 saat, haftanın yedi günü, biz uyurken bile yapar. Duygu ve zihin durumumuzda doğrudan etkiler sindirimi. Örneğin; sinirlendiğimizde midemiz şiddetle kasılarak asit üretimini arttırır ve yediğimiz yemeğin boşaltılmasını yavaşlatır. Bu arada ince bağırsaklarımız kıvrılıp bükülerek içindeki mukusu ve diğer sindirim sularını arttırır. Endişe duyduğumuzda yada üzüldüğümüzde de bu durum gerçekleşir. Depresyon zamanları bağırsaklar neredeyse hiç hareket etmez. Kısacası hissettiğimiz her duygu, zihnimizden geçen düşünceler bağırsaklarımıza ayna gibi yansır. Duygular, beyin ve bağırsaklar benzersiz şekilde birbirlerine bağlıdır.


Beyin, stres gibi bir kişinin içinde bulunduğu normal ve dengeli durumu bozan her türlü rahatsızlığa tepki olarak organizmanın sağlığını ve hayatta kalmasını sürdürmesi amacıyla koordine edilmiş bir tepki ortaya koyar. Kortikotropin salgılatıcı faktör strese oluşan tepkiyi harekete geçiren ana kimyasal şalterdir. Hipotalamustan salgılanarak buraya yakın olan bölgelerde etki gösterir. Beyinde stres nedeniyle salgılanan kortikotropin vücutta stres hormonlarıda (kortizol ve norepinefrin gibi) artışa neden olur. Bu süreç aynı zamanda bağırsaklardaki mikyobiyotanın yapısına ve aktivitesine etki eden strese bağlı bağırsak tepkilerini de tetikler. Beyinde, hızlı artış gösteren kortikotropin düzeyleri kişileri çeşitli duyulara karşı daha hassas hale getirir. Bunlar arasında şiddetli karın ağrısı gibi bağırsak yakınmaları bulunur. Bağırsaklar giderek daha fazla kasılarak içindekileri dışarı atar, bu da ishale yol açar. Mide yavaşlar ve hatta içeriğini yukarıya doğru boşaltmak için ters yönde kasılmalar gösterir bu da kusmaya neden olur. Bağırsak duvarının sızdırıcılığı artar, kalın bağırsak daha fazla su ve mukus salgılar, mide ve ince bağırsakların iç yüzeyinden geçen kan akımı artış gösterir. Bu durumlar yoğun ve aktif olarak yaşanan stres anlarında gerçekleşir. Bu durumların daha ılımlısını kronik bir şekilde yaşamak tüm hayatı ciddi olumsuz etkiler. İlaçlarla (antidepresan) duygu durumunuzu baskılamak yada hissizleştirmek bu sorunları ortadan kaldırmaz. Bu konuda varolan duygu ve zihin durumlarınızı ele alarak beslenmeniz ve bağırsaklarınızla doğrudan çalışabilen, problemi kaynağından çözümlemek için bir uzmandan destek alın.



Yararlanılan Kaynaklar:

The Mind-Gut Connection - Dr. Emeran Mayer

Internal Organs - H. Fritsch, W.Kuehnel

The Second Brain - Michael D.Gershon, M.D